Van laboratorium naar bed: voorbeelden uit de klinische praktijk
Voorbeeld 6: Amsterdam UMC, Nederland - ambulant
Achtergrond
In 2019 is het Amsterdam PROM Expertise Center (PEC) van start gegaan. Dit is een multidisciplinair team dat zich richt op het begeleiden van de implementatie van PROMs in de Amsterdamse Universitaire Medische Centra in Nederland, met behulp van Epic/MyChart (Electronic Health Record, EHR). Het multidisciplinaire PEC wordt geleid door een expert in het implementeren van PROMs (Lotte Haverman). Het team bestaat uit de volgende disciplines: 1) experts van het KLIK PROM-expertteam (Maud van Muilekom, Hedy van Oers, Michiel Luijten, Lotte Haverman), een team met >15 jaar ervaring in het implementeren van PROMs met behulp van het evidence-based KLIK PROM-portaal (www.hetklikt.nu), 2) het E-health team van de EHR-afdeling, bestaande uit een adjunct-directeur en applicatiespecialisten, 3) een chief medical officer en een adviseur van de afdeling Strategie & Innovatie, 4) een expert op het gebied van uitkomstmetingen in de zorg en methodologie, 5) adviseurs van het Polikliniek Implementatieteam, en 6) een coördinator die bij alle stappen betrokken is en essentieel is voor de begeleiding van het proces (Anouk Groenewegen).
Hedy van Oers (PhD, psycholoog en onderzoeker) beantwoordt de vragen.
|
Toepassingsgebied van PROMs: PROMs worden op individueel patiëntniveau ingezet in de klinische zorg: zorgverleners en patiënten bespreken de resultaten tijdens (poliklinische) consulten. Dit ondersteunt de screening en monitoring van de gezondheidstoestand, bevordert patiëntgerichte zorg en stuurt de klinische besluitvorming. Doelgroepen: Van november 2019 tot december 2023 ondersteunde het Amsterdam PROM Expertise Center (PEC) 61 patiëntengroepen (bijv. hiv, diabetes, multiple sclerose, longkanker, hoofd-halskanker) bij het implementeren van PROMs als onderdeel van de routinematige klinische zorg. |
|
Selectie van instrumenten: We identificeren eerst welke PROs het meest relevant zijn voor de patiëntengroep, op basis van de literatuur, de ervaring van zorgverleners en de inbreng van patiënten. Vervolgens adviseren we over geschikte PROMs om die PROs te meten — de uiteindelijke set instrumenten hangt dus af van het specifieke zorgteam. Waar mogelijk raden we het gebruik van generieke PROMs aan (bijv. EORTC QLQ-C30 of PROMIS). Dit sluit aan bij de introductie in Nederland in 2022 van een generieke PROM-set die wordt ondersteund door het Ministerie van Volksgezondheid (zie Oude Voshaar et al.).1 Indien nodig worden ziektespecifieke PROMs toegevoegd; bij hoofd-halskanker wordt bijvoorbeeld de EORTC QLQ-HN43 gebruikt naast de EORTC QLQ-C30. Afnamefrequentie: We adviseren PROMs niet vaker dan vier keer per jaar af te nemen, maar dit hangt ook af van de workflow van het team. |
|
Het PEC implementeert ePROM in het EHR (Epic), wat zorgt voor geïntegreerde, geautomatiseerde verzameling van PRO-gegevens. In 2019 besloot de raad van bestuur van het Amsterdam UMC om één systeem te gebruiken. Het is nu beleid dat alle zorgverlenersteams in het Amsterdam UMC PROMs verzamelen via Epic. Sinds 2011 worden PROMs ook geïmplementeerd via het losstaande KLIK-portaal (http://www.hetklikt.nu/). KLIK wordt nog steeds gebruikt in de pediatrie van het Amsterdam UMC en in >45 andere Nederlandse ziekenhuizen. |
|
Implementatiebegeleiding: Het PEC is cruciaal voor het succes van de PROM-implementatie in ons ziekenhuis, omdat we elke stap begeleiden (registratie, ontwerp, voorbereiding, implementatie). Belangrijke bevorderende factoren: Een belangrijk onderdeel is de training van zorgverleners, die zowel theorie als praktische vaardigheden omvat. Evaluatiesessies met het zorgteam zijn ook belangrijk om de voortgang te monitoren. Voor patiënten moet het duidelijk zijn waarom hun wordt gevraagd PROMs in te vullen. De belangrijkste succesfactor is of de PROM-resultaten ook daadwerkelijk tijdens het consult worden besproken. |
|
Scholing van zorgverleners: Training van zorgverleners is essentieel, omdat de interpretatie van scores in deze sessies wordt behandeld. We bieden ook een teamspecifieke factsheet die elke PROM beschrijft die voor het specifieke team wordt gebruikt (construct, aantal items, schalen, scoring en interpretatie). Weergave van PRO-gegevens: Scores worden elektronisch in Epic gevisualiseerd met behulp van kleuren, grafieken en tabellen. Het gebruik van het generieke PROMIS-systeem vereenvoudigt ook de interpretatie, aangezien alle PROs op dezelfde schaal worden gerapporteerd (zie van Muilekom MM et al.).2 |
|
Tijdens de intake brengt het PEC de klinische workflow van het team in kaart; op basis hiervan wordt besloten wie de PRO-gegevens bespreekt. Meestal is dit de medisch specialist, maar het kan ook een verpleegkundige of paramedicus zijn. PROMs worden besproken tijdens het (poliklinische) consult. |
|
Dit hangt af van de gegevens en wat er nodig is. De zorgverlener kan zelf advies geven, of er kan een verwijzing nodig zijn. |
|
Momenteel kunnen patiënten alleen hun antwoorden op de vragen bekijken; ze zien geen scores, tenzij de zorgverlener deze tijdens het consult deelt. We onderzoeken de voorkeuren van patiënten voor PRO-feedback en breiden mogelijk op basis van de resultaten de weergaven en hulpmiddelen voor patiënten uit. Voorlopig trainen we zorgverleners om PROM-gegevens te interpreteren en met patiënten te bespreken. |
|
1Oude Voshaar M, Terwee CB, Haverman L, et al. Development of a standard set of PROs and generic PROMs for Dutch medical specialist care: Recommendations from the Outcome-Based Healthcare Program Working Group Generic PROMs. Quality of Life Research. 2023:1-11.
2van Muilekom MM, Luijten MAJ, van Oers HA, Terwee CB, van Litsenburg RRL, Roorda LD, Grootenhuis MA, Haverman L. From statistics to clinics: the visual feedback of PROMIS® CATs. J Patient Rep Outcomes. 2021.