Interculturele communicatie (2)

Betuttelen (culturele gewoonten in het consult “corrigeren”)

In sommige culturen praten mannen namens hun vrouw. Het klinische consult is niet de geschikte setting om dat te veranderen.

Wees tolerant

Respecteer verschillen; houd de patiënt centraal en zorg ervoor dat de patiënt waar mogelijk PROMs zelf invult. Zorg ervoor dat je de patiënt betrekt in de communicatie door oogcontact te houden.

Taalobstakels en kennislacunes negeren

Medische kennis is soms onvoldoende bij de zorg voor patiënten uit andere culturen. Het kan nodig zijn om experts te raadplegen met kennis over de betreffende cultuur en/of taalkennis.

Bied de moedertaal aan, vraag om ondersteuning

Bied PROMs indien mogelijk aan in de moedertaal van de patiënt. Raadpleeg een tolk die gekwalificeerd is voor taalbemiddeling in de zorgsector of familieleden indien beschikbaar en geschikt. Zorg ervoor dat je de patiënt nog steeds bij het gesprek betrekt (oogcontact, lichaamstaal).

Medische taal gebruiken

Zelfs als iemand de alledaagse taal beheerst, kan het moeilijk zijn om medische informatie, diagnoses enz. te begrijpen, vooral in een emotioneel belastende situatie.

Pas je taal aan

Gebruik eenvoudige taal; leg uit; vertraag in emotioneel belastende situaties.

Informatie-overload en beperkt begrip

Patiënten kunnen verschillende kennisniveaus over de onderwerpen hebben en verschillende behoeften aan informatie. Vermijd de vraag “Begrijp je het?”, omdat het antwoord bevestigend kan zijn door sociale wenselijkheid en verlegenheid.

Stem informatie af en bevestig wederzijds begrip

Verken de informatiebehoeften, geef kleine porties informatie; pauzeer; nodig uit tot vragen, stem de hoeveelheid en inhoud van de informatie af op de individuele behoeften.

Zorg ervoor dat de patiënt heeft begrepen wat er is besproken door te vragen om de informatie of instructie te herhalen.

Ervan uitgaan dat alle patiënten op dezelfde manier communiceren

In veel culturen is het gebruikelijk om indirect te communiceren. In sommige culturen wordt het negeren van een aanbeveling van een gezagspersoon (bijv. een arts) als ongepast en respectloos beschouwd. Twijfels en onwil worden om beleefdheidsredenen alleen indirect of helemaal niet geuit.

In sommige culturen is het goede manieren om anderen niet met je eigen gevoelens lastig te vallen. Dat kan invloed hebben op het invullen van PROMs en/of het bespreken van PRO-gegevens.

Verhelder de basis voor communicatie, luister aandachtig en vraag nauwkeurig door

Stel open en specifieke vragen.

Het is nuttig om zorgvuldig door te vragen naar meer informatie en de betekenis van wat er is gezegd. Je kunt zeggen: “Ik weet niet veel over jouw land. Wat betekent het normaal gesproken voor jou als XY gebeurt?” Wees gevoelig voor verschillen in de manier waarop patiënten hun eigen toestand uiten.

Interpreteer stilte of beleefdheid niet als instemming; nodig expliciet uit om zorgen te uiten. Besteed aandacht aan non-verbale communicatie en lichaamstaal, informeer jezelf vooraf over culturele kenmerken en/of wees gevoelig voor mogelijke verschillen (bijv. in sommige culturen is het schudden van het hoofd een teken van instemming).